18 april 2015 Overzicht

Nieuwe toets van zzp'ers gaat van tafel

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën komt terug van het wetsvoorstel waarmee hij schijnzelfstandigheid van zzp'ers wil bestrijden. De VVD-bewindsman heeft met belangenorganisaties van zzp'ers en van werkgevers een alternatief systeem in de grondverf gezet dat schijnconstructies moet tegengaan.

Wiebes maakt het alternatief waarschijnlijk maandag bekend in een brief aan de Tweede Kamer. De ministerraad heeft er vrijdag mee ingestemd. Belangrijk kenmerk van het alternatief is een sectorale aanpak. Door niet alle zzp'ers over één kam te scheren, maar onderscheid te maken naar sectoren waarin risico's van schijnconstructies groter zijn, voorkomt de staatssecretaris dat echte zzp'ers en hun opdrachtgevers opgezadeld worden met onnodig veel administratieve rompslomp.

Voor andere sectoren kunnen modelcontracten worden opgesteld, zodat relatief eenvoudig is vastgelegd dat er sprake is van echte zelfstandigheid in de relatie met de opdrachtgever. De verantwoordelijkheid van bonafide opdrachtgevers voor schijnconstructies wordt hiermee beperkt. In de zorg wordt al gebruikgemaakt van zo'n standaardcontract.

Volgens betrokkenen betekent de keuze voor een alternatief systeem dat Wiebes zijn in september gepresenteerde wetsvoorstel Beschikking geen loonheffing (BGL) feitelijk van tafel gaat. Of Wiebes dit ook als zodanig presenteert, is nog de vraag. Maar veel belanghebbenden zijn blij met het nieuwe voorstel.

Ook de fiscus zou blij zijn met deze wending. Voor het elektronisch afgeven van een BGL had een ingewikkeld en kostbaar IT-systeem moeten worden opgetuigd.

De BGL zou de plaats innemen van de VAR, de Verklaring arbeidsrelatie. Hiermee verklaart de Belastingdienst dat er bij zzp'ers sprake is van echt zelfstandig ondernemerschap. In dat geval worden zzp'er en opdrachtgever fiscaal anders behandeld dan werknemers en werkgevers, en hoeven zij geen werknemerspremie te betalen.

Het wetsvoorstel BGL leidde afgelopen najaar tot een storm van protest. De vervanger van de VAR zou tot meer in plaats van minder administratieve rompslomp leiden voor zzp'ers en hun opdrachtgevers. Bovendien zouden bonafide opdrachtgevers een grotere verantwoordelijkheid krijgen voor de controle op de echte zelfstandigheid van de zzp'er.

Zowel belangenorganisaties van zzp'ers, zoals FNV Zelfstandigen en Stichting ZZP Nederland, als ondernemersorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland kwamen in het geweer. Ook de raad van State en fiscalisten waren kritisch over de BGL. De kritiek vond gehoor bij de Tweede Kamer, die Wiebes in december opdroeg met belanghebbenden in overleg te gaan over alternatieve methodes om schijnzelfstandigheid tegen te gaan.

'Laurens Berentsen en Johan Leupen - Het Financieele Dagblad, Zaterdag 18 april 2015'